سفر در زمان یکی از جذابترین مؤلفههای ژانر علمیتخیلی است. سریالهایی که این تم را با ماجراجویی تلفیق میکنند، مخاطب را به دورههای تاریخی، دنیاهای موازی یا آیندههای ممکن میبرند و با روایتهای پرهیجان درگیر میکنند. در این مقاله به سراغ ده سریال ماجراجویی معروف رفتهایم که سفر در زمان در مرکز داستان آنها قرار دارد. این فهرست ترکیبی از آثار کلاسیک و تازهتر را دربر میگیرد و هدف آن معرفی سریالهایی است که هم برای طرفداران ژانر و هم برای تازهواردان جذاب خواهند بود.
معرفی سریالها
کوانتوم لیپ (Quantum Leap)
سالهای پخش: ۱۹۸۹ – 19۹۳ و نسخه احیا در ۲۰۲۲
داستان: دکتر «سم بکِت» فیزیکدانی است که معتقد است سفر در زمان در طول زندگی فرد ممکن است. او با حمایت دولت پروژه «کوانتوم لیپ» را به راه میاندازد؛ اما در اولین آزمایش خودش به گذشته پرتاب میشود و در بدن افراد مختلف قرار میگیرد. سم به کمک هولوگرام دوستش، دریاسالار «ال کالاویکی»، درمییابد که باید رویدادهای اشتباه گذشته را اصلاح کند تا بتواند به زمان خود بازگردد. هر قسمت مجموعه شامل یک پرش در زمان و حل مسئلهای تاریخی است که ترکیبی از درام، ماجراجویی و طنز را ارائه میدهد.
پروژه لازاروس (The Lazarus Project)
سالهای پخش: ۲۰۲۲ – 20۲۳
داستان: این سریال بریتانیایی اکشن به کارگردانی جو بارتون دربارهٔ جورج آدو است که زندگی آرامی با همسرش سارا دارد تا اینکه متوجه وقوع یک حلقهٔ زمانی میشود. هیچکس جز او این تکرار زمانی را به یاد نمیآورد. سازمانی مخفی با نام «پروژهٔ لازاروس» به او اطلاع میدهد که جزو معدود افرادی است که توانایی به خاطر سپردن بازگشت زمان را دارد. مأموریت آنها جلوگیری از رویدادهای منجر به انقراض بشر و بازنشانی زمان است. وقتی سارا در تصادف میمیرد، جورج تلاش میکند قوانین سازمان را بشکند و او را نجات دهد، تصمیمی که میتواند آینده ی بشریت را نابود کند. این سریال با طرح سوالات اخلاقی و ارائهٔ صحنههای اکشن، طرفداران زیادی پیدا کرد.
پیشنهاد مطالعه: ۱۰ سریال با محوریت سفرهای فضایی و اکتشافات ناشناخته
تاریک (Dark)
سالهای پخش: ۲۰۱۷ – 20۲۰ (سه فصل)
داستان: «تاریک» محصول آلمان است و بهخاطر پیچیدگی روایت و فضای رازآلودش مشهور شد. داستان در شهر وینْدِن آغاز میشود؛ جایی که ناپدید شدن کودکان روابط در هم تنیدهی چهار خانواده را برملا میکند. در فصل اول، شخصیتها از طریق یک کرمچاله در غارهای زیر نیروگاه اتمی به سالهای ۱۹۸۶ و ۱۹۵۳ سفر میکنند. فصلهای بعدی زمانهای ۱۸۸۸، ۱۹۲۱، ۲۰۵۳ و جهان موازی جدیدی را معرفی میکند. «تاریک» با ترکیب مفاهیم فلسفی مثل اختیار و جبر و استفاده از چندین خط زمانی، یکی از تحسینشدهترین سریالهای نتفلیکس است.
بیگانه (Outlander)
سالهای پخش: ۲۰۱۴ – تاکنون
داستان: این سریال براساس رمانهای دیانا گابلدون ساخته شده و ترکیبی از ماجراجویی تاریخی و فانتزی است. پرستار جنگ جهانی دوم به نام «کلر رَندال» در سال ۱۹۴۵ طی سفری به اسکاتلند، به کمک سنگهای اسرارآمیز به سال ۱۷۴۳ منتقل میشود. او در گذشته عاشق جنگجوی بلندپایهای به نام «جیمی فریزر» میشود و درگیر قیام ژاکوبایتها و تحولات تاریخی آن دوره میگردد. روایت سریال بین زمان حاضر و قرن هجدهم در حرکت است و تلاش کلر برای سازگاری با شرایط خشن قرن هجدهم و حفظ رابطهاش با جیمی، جذابیت اصلی داستان را شکل میدهد.
مسافران (Travelers)
سالهای پخش: ۲۰۱۶ – 20۱۸
داستان: در آیندهی پس از یک فاجعه، گروهی از مأموران ویژه به گذشته فرستاده میشوند تا از سقوط تمدن جلوگیری کنند. این مأموران که «مسافران» نامیده میشوند، آگاهی خود را به بدن افرادی در زمان حال که در آستانه مرگ هستند منتقل میکنند. آنها با استفاده از دادههای رسانههای اجتماعی و پروندههای عمومی زندگی میزبان را ادامه داده و در قالب تیمهای پنج نفره مأموریتهایی را انجام میدهند که توسط هوش مصنوعیای به نام «کارگردان» هدایت میشود. این سریال با نمایش پروتکلهای سختگیرانه و پرسشهای اخلاقی درباره تغییر گذشته، حال و آینده را به چالش میکشد.
پیشنهاد مطالعه: ۲۰ سریال علمیتخیلی برتر برای دوستداران فناوری
بیزمان (Timeless)
سالهای پخش: ۲۰۱۶ – 20۱۸
داستان: زمانی که یک گروه تروریستی به رهبری «گارسیای فلین» ماشین زمان را میدزدند، دولت آمریکا تیمی متشکل از یک استاد تاریخ، یک سرباز نیروهای ویژه و یک مهندس را به کار میگیرد تا جلوی او را بگیرند. آنها باید از وقایع تاریخی محافظت کنند، زیرا فلین تلاش میکند با تغییر تاریخ به اهداف نامعلوم خود برسد. سریال علاوه بر ماجراجویی در دورههای تاریخی مختلف مانند آتشسوزی هیدِنْبورگ و ترور آبراهام لینکلن، سازمان مخفی «ریتِنهاوس» را معرفی میکند که در پشت پردهٔ ماشین زمان قرار دارد.
دوازده میمون (12 Monkeys)
سالهای پخش: ۲۰۱۵ – 20۱۸
داستان: اقتباسی از فیلم مشهور «تری گیلیام»، این سریال داستان «جیمز کول» را روایت میکند که در سال ۲۰۴۳ توسط گروهی از دانشمندان پروژهٔ «اسپلینتر» برای سفر به سال ۲۰۱۵ و جلوگیری از انتشار یک ویروس کشنده اعزام میشود. او با ویروسشناس «کَسی رِیلی» همکاری میکند تا سازمان مرموز «ارتش دوازده میمون» را متوقف کنند. این مجموعه با استفاده از خطوط زمانی متعدد و پیچشهای داستانی، مبارزه برای تغییر آیندهٔ تاریک بشریت را به تصویر میکشد و نقدهای مثبتی دربارهٔ انسجام روایی دریافت کرده است.
استاینس؛گِیت (Steins; Gate)
سال پخش: ۲۰۱۱
داستان: این انیمهٔ ژاپنی روایتگر ماجراهای «رینتارو اوکابه»، دانشجوی ۱۸ ساله و دانشمند عجیب، است که همراه دوستانش در آکیهابارا روی گجتهای عجیب کار میکند. آنها به طور تصادفی میفهمند که اجاق مایکروویو میتواند پیامکهایی را به گذشته ارسال کند؛ بعدها دستگاهی میسازند که میتواند خاطرات را به گذشته بفرستد و امکان سفر در زمان را فراهم کند. سازمانی به نام «سِرن» متوجه این اختراع میشود و برای تصاحب آن دست به قتل میزند، به همین دلیل اوکابه مجبور میشود بارها به گذشته بازگردد تا دوستانش را نجات دهد. «استاینس ؛ گِیت» با تلفیق طنز، درام و مباحث علمی یکی از محبوبترین انیمههای سفر در زمان است.
دکتر هو (Doctor Who)
سالهای پخش: ۱۹۶۳ – تاکنون (فصلهای جدید از ۲۰۰۵)
داستان: این مجموعهٔ بریتانیایی یکی از طولانیترین و تأثیرگذارترین سریالهای علمیتخیلی است. شخصیت اصلی آن یک «تایم لُرد» سرکش به نام «دکتر» است که از سیارهٔ «گالیفری» میگریزد و با سفینهای به نام «تاردیس» – که ظاهری شبیه به جعبه تلفن پلیس بریتانیایی دارد – در زمان و مکان سفر میکند. دکتر بههمراه همراهان انسانی خود در رویدادهای مهم تاریخی حضور مییابد و با دشمنان گوناگونی چون «دالِکها» و «سایبرمنها» مبارزه میکند. توانایی دکتر در بازتولید بدن، امکان تغییر بازیگر نقش اصلی و تداوم سریال را فراهم کرده است.
لوکی (Loki)
سالهای پخش: ۲۰۲۱ – تاکنون
داستان: در این سریال از دنیای سینمایی مارول، نسخهٔ دیگری از شخصیت «لوکی» (خدای شیطنت) پس از سرقت تِسِراکت در فیلم «انتقامجویان: پایانبازی» توسط «ادارهٔ زمان» دستگیر میشود. این سازمان که خارج از زمان و فضا قرار دارد، وظیفه نظارت بر خط زمانی مقدس را بر عهده دارد و به لوکی دو انتخاب میدهد: یا از بین رفتن یا کمک به اصلاح جریان زمان و مقابله با تهدیدی بزرگتر. لوکی در ادامه تبدیل به ماجراجویی جنایی میشود که در آن او به همراه مأموران «تیویاِی» و شخصیت زن دیگری از خودش به نام «سیلوی» به جستوجوی نسخههای مختلف و کشف رازهای چندجهانی میپردازد.
جدول خلاصه
| نام سریال | سالهای پخش | ژانر/موضوع | ویژگی شاخص |
| کوانتوم لیپ | ۱۹۸۹ – 19۹۳؛ احیا در ۲۰۲۲ | علمیتخیلی، درام، ماجراجویی | هر قسمت شامل پرش به بدن فردی جدید و حل یک مسئله تاریخی |
| پروژه لازاروس | ۲۰۲۲ – 20۲۳ | اکشن، علمیتخیلی | مأموریت برای جلوگیری از انقراض و بازنشانی زمان؛ طرح سوالات اخلاقی |
| تاریک | ۲۰۱۷ – 20۲۰ | علمیتخیلی، تریلر | کرمچالههای زیر غار باعث سفر به دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۸۰ میشود |
| بیگانه | ۲۰۱۴ – تاکنون | تاریخی، فانتزی | پرستار جنگ جهانی دوم به ۱۷۴۳ میرود و درگیر قیام ژاکوبایتها میشود |
| مسافران | ۲۰۱۶ – 20۱۸ | علمیتخیلی | انتقال آگاهی به بدن افراد در آستانه مرگ برای تغییر آینده |
| بیزمان | ۲۰۱۶ – 20۱۸ | اکشن، درام | تیمی برای جلوگیری از تغییر تاریخ توسط تروریستها به گذشته میروند |
| دوازده میمون | ۲۰۱۵ – 20۱۸ | علمیتخیلی، معمایی | سفر از سال ۲۰۴۳ به ۲۰۱۵ برای توقف انتشار ویروس کشنده |
| استاینس؛گِیت | ۲۰۱۱ | انیمه، روانشناختی | ابداع اجاقی که پیامها و خاطرات را به گذشته میفرستد و تلاش برای تغییر سرنوشت |
| دکتر هو | ۱۹۶۳ – تاکنون | علمیتخیلی، ماجراجویی | سفر با تاردیس در زمان و مکان برای جلوگیری از شرارت و تغییر تاریخ |
| لوکی | ۲۰۲۱ – تاکنون | اکشن، ابرقهرمانی | همکاری لوکی با ادارهٔ زمان برای اصلاح خط زمانی و کاوش در چندجهانی |
جمعبندی
سریالهای معرفیشده در این مقاله ثابت میکنند که سفر در زمان میتواند بستری غنی برای روایت ماجراجوییهای هیجانانگیز باشد. «کوانتوم لیپ» و «پروژه لازاروس» اهمیت انتخاب های اخلاقی را نشان میدهند؛ «تاریک» و «استاینس ؛ گِیت» به پیچیدگی های علمی و فلسفی میپردازند؛ «بیگانه» و «مسافران» تعهد قهرمانان به خانواده و عشق را برجسته میکنند؛ «بیزمان» و «دوازده میمون» با روایتهای اکشن و معمایی جذاب مخاطب را سرگرم میکنند؛ و «دکتر هو» و «لوکی» با خلق دنیاهای گسترده و کاراکترهای فراموشنشدنی نشان میدهند که سفر در زمان هنوز هم میتواند الهامبخش داستانهای نو باشد. اگر به دنبال مجموعهای هستید که هم ماجراجویی و هم تفکر درباره ی زمان را به شما هدیه دهد، این فهرست بهترین نقطه شروع است.