۱۰ انیمه با روایت‌های چندلایه و پیچیده

بسیاری از انیمه‌ها مخاطبان را با داستان‌های خطی و ساده سرگرم می‌کنند؛ اما برخی آثار می‌کوشند مفاهیم پیچیده‌تری را در قالب روایت‌های چندلایه، نمادگرایانه و غیرخطی بیان کنند. این مجموعه‌ها معمولاً با فلسفه، روان‌شناسی، ساختارهای روایی تجربی یا روایت‌های چندصدایی درگیر می‌شوند و برای درک کامل آن‌ها باید چند بار تماشا کرد یا به جزئیات ریز توجه نمود. در ادامه ۱۰ عنوان مطرح با روایت‌های پیچیده معرفی می‌شود.

۲. Neon Genesis Evangelion (نئون جنسیس اوانگلیون)

«اوانگلیون» سریالی علمی‌–‌تخیلی/روان‌شناسانه‌ است که در سال ۱۹۹۵ پخش شد. این انیمه با داستان نوجوانانی که در روبات‌های غول‌پیکر به‌نام Eva با هیولاهای «فرشته» می‌جنگند، در سطح ظاهری یک اکشن آخرالزمانی به نظر می‌رسد. با این حال، اثر هیدئاکی آنو سرشار از مباحث عمیق دربارهٔ افسردگی، معنای وجود و دین است. CBR یادآور می‌شود که پیچیدگی و ابهام پایانی سریال و نیز فیلم‌های تکمیلی، بحث و تفسیرهای فراوانی ایجاد کرده است؛ هر بار تماشا، برداشت جدیدی از عناصر سوررئال داستان به دست می‌دهد.

۳. Durarara!! (دورارارا!!)

دورارارا!! داستانی پرشخصیت دربارهٔ محلهٔ ایکه‌بوکورو توکیو است. شخصیت‌های متعدد شامل دانش‌آموزان، اعضای باندها، دلال اطلاعات و حتی یک دولاهان بدون سر درهم تنیده می‌شوند. سرعت روایت بالاست و زاویه‌دیدها مدام تغییر می‌کند؛ بنابراین در نگاه اول پیگیری تمام خطوط داستانی دشوار است. CBR بیان می‌کند که این انیمه برای درک کامل «هرج‌ومرج ساختاریافته‌»‌ی خود نیازمند تماشای مجدد است.

۴. Monogatari Series (سری مونوگاتاری)

مجموعهٔ مونوگاتاری (از ۲۰۰۹ به بعد) تلفیقی از رمانس حرم، معمای ماورایی و دیالوگ‌های فلسفی است. داستانِ آراگاگی – نیمه‌انسان/نیمه‌خون‌آشام – با حضور دختران عجیب و ارواح، در قالب اپیزودهایی غیرخطی روایت می‌شود. CBR این سریال را «استاد کلاس ترکیب ناسازگاری‌ها» می‌نامد و می‌نویسد که خط زمانی پیچیده و گفت‌وگوهای طولانی باعث می‌شود بیننده‌ها در تماشای اول سردرگم شوند؛ اما در بازبینی، جزئیات و روابط ظریف آشکار می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: ۲۰ انیمه برتر در ژانر کارآگاهی و معمایی

۵. Revolutionary Girl Utena (دختر انقلابی اوتنا)

این انیمهٔ ۱۹۹۷ به کارگردانی کونیهیکو ایکوهارا، در ظاهر انیمه‌ای جادویی شبیه افسانه‌های پریان است؛ اما خیلی زود کلیشه‌ها را زیر پا می‌گذارد. دختری به نام اوتنا به مدرسه‌ای عجیب می‌رود که در آن دوئل‌کنندگان برای به‌دست‌آوردن «عروس رز» مبارزه می‌کنند. سریال با نمادگرایی سنگین و روایت سوررئال، مفاهیمی مانند هویت و نقش‌های جنسیتی را کاوش می‌کند. CBR اشاره می‌کند که لایه‌های زیرین این اثر و اشاره‌های ظریف آن تنها با تماشای چندباره و توجه به پیش‌آگهی‌ها قابل درک است.

۶. Texhnolyze (تکنولایز)

تکنولایز (۲۰۰۳) یکی از تاریک‌ترین انیمه‌های سایبرپانک است. داستان در شهر زیرزمینی «لوکس» می‌گذرد که توسط گروه‌های رقیب و نزاع‌های سیاسی نابود شده و افراد اندام‌های خود را با پروتزهای مکانیکی جایگزین می‌کنند. CBR می‌نویسد که این مجموعه به دلیل توطئه‌های آخرالزمانی پیچیده، پیام‌های بدبینانه و ریتم آهسته، مخاطب عام را جذب نمی‌کند؛ اما کسانی که به فلسفهٔ عمیق آن علاقه‌مند باشند، باید آن را دوباره تماشا کنند تا جزییات جهان‌سازی و داستان سخت‌فهم آن را درک کنند.

۷. From the New World (از جهان جدید)

این انیمهٔ ۲۵ قسمتی (۲۰۱۲–۲۰۱۳) بر اساس رمانی از یوسوکه کیشی است. داستان در آینده‌ای دور رخ می‌دهد که کودکان دارای توانایی‌های روان‌جنبشی در جامعه‌ای ظاهراً آرمانی زندگی می‌کنند. قسمت‌های آغازین اطلاعات زیادی بدون راهنمایی در اختیار بیننده قرار می‌دهند، به همین دلیل فهم خطوط داستانی دشوار است. CBR توضیح می‌دهد که با آشکار شدن قطعات پازل و پیچ‌وخم‌های روایت در پایان، تماشای دوباره سریال باعث می‌شود لایه‌های پنهان و جهان‌سازی پیچیدهٔ آن بهتر دیده شود.

پیشنهاد مطالعه: ۱۰ انیمه ترسناک برای شب‌های تاریک

۸. FLCL (اف‌ال‌سی‌ال/فوولی کولی)

این مجموعهٔ کوتاه شش قسمتی (۲۰۰۰–۲۰۰۱) از استودیوی Gainax ترکیبی از اکشن جنون‌آمیز، کمدی، ماجراجویی علمی‌–‌تخیلی و داستان بلوغ است. روایت سریع، شوخی‌های فراواقعی و تصاویر نمادین باعث می‌شود در نگاه اول «فوولی کولی» بی‌معنی و گیج‌کننده به نظر برسد. اما CBR می‌نویسد که لایه‌های عمیق‌تری در پشت هرج‌ومرج ظاهری آن پنهان است و در بازبینی، ظرافت‌های نویسندگی و پیام‌های رشد فردی بهتر مشخص می‌شود.

۹. The Garden of Sinners (باغ گناهکاران)

«باغ گناهکاران» مجموعه‌ای از هشت فیلم (۲۰۰۷–۲۰۱۳) بر اساس رمان‌های «کینُکو ناسُو» است که توسط استودیو Ufotable ساخته شده‌اند. قهرمان اصلی، «شیکی ریوگی»، با توانایی دیدن «ریشهٔ مرگ»، به حل پرونده‌های فراطبیعی می‌پردازد. طبق گزارش CBR، هر فیلم دارای پیچیدگی‌های فلسفی، ساختار زمانی غیرخطی و دنیاسازی مبهم است؛ از این رو برای درک کامل باید برخی قسمت‌ها را چند بار تماشا کرد.

۱۰. The Tatami Galaxy (کهکشان تاتامی)

این سریال ۱۱ قسمتی محصول ۲۰۱۰ به کارگردانی ماسائو یوآسا بر اساس رمانی از تومی‌هیکو موریمی ساخته شده و روایتش شکلی حلقه‌ای دارد. شخصیت اصلی – که تنها با نام «واتاشی» شناخته می‌شود – فرصتی می‌یابد تا سال‌های دانشگاهش را بارها از نو آغاز کند. هر بار انتخاب او برای عضویت در باشگاهی متفاوت، داستان را به واقعیتی دیگر می‌برد، اما او در هر جهان همچنان ناراضی باقی می‌ماند. مقالهٔ تحلیلی Reactor توضیح می‌دهد که این مجموعه یک داستان رشد سوررئال است که با تکرار ساختار «شروع دوباره»، بیننده را به درک عمیق‌تری از انتخاب‌ها و پشیمانی‌ها می‌رساند: واتاشی بارها به گذشته بازمی‌گردد و مسیرهای متفاوتی را امتحان می‌کند، اما هر بار دوباره به نقطهٔ آغاز بازمی‌گردد. در هر چرخه، عناصر تکرارشونده‌ای مانند جاکلیدی گمشده، کیکِ «کاستلا» و شخصیت اسرارآمیز اُزو حضور دارند، که بر ماهیت چندلایه و نمادین سریال می‌افزایند. سرعت بالای روایت و ارجاعات متعدد باعث می‌شود که تماشاگر حتی به زبان ژاپنی نیز نیاز داشته باشد صحنه‌ها را متوقف کند و دوباره ببیند، و همین ویژگی آن را به یک شاهکار هنری مدرن تبدیل کرده است.

جدول خلاصه

نام انیمه	سال پخش / تولید	ژانر و واژه‌های کلیدی
Serial Experiments Lain	۱۹۹۸	سایبرپانک، فلسفی، هویت، واقعیت مجازی
Neon Genesis Evangelion	۱۹۹۵–۱۹۹۶	علمی‌–‌تخیلی، روان‌شناسی، فلسفه، روبات
Durarara!!	۲۰۱۰	اکشن، چندروایتی، شخصیت‌های متعدد، معمای شهری
Monogatari Series	۲۰۰۹ به بعد	رمانس حرم، ماورایی، دیالوگ فلسفی، غیرخطی
Revolutionary Girl Utena	۱۹۹۷	جادویی، نمادگرایی، جنسیت، افسانهٔ پریان
Texhnolyze	۲۰۰۳	سایبرپانک، نیهیلیسم، هنر تجربی، کند روایت
From the New World	۲۰۱۲–۲۰۱۳	دیستوپیایی، روان‌شناسی، معمایی، نوجوانان
FLCL	۲۰۰۰–۲۰۰۱	کمدی–اکشن، بلوغ، نمادین، روایت سریع
The Garden of Sinners	۲۰۰۷–۲۰۱۳	فیلم سریالی، ماورایی، فلسفی، غیرخطی
The Tatami Galaxy	۲۰۱۰	کمدی–درام، واقعیت‌های موازی، سفر در زمان، سوررئال

این آثار نشان می‌دهند که انیمه تنها به داستان‌های ساده و سرگرم‌کننده محدود نمی‌شود. هر کدام با رویکردی متفاوت از فلسفهٔ عمیق گرفته تا ساختار روایی حلقه‌ای – مخاطب را به چالشی ذهنی دعوت می‌کنند و ارزش چندین بار تماشا را دارند.